
روز پنجشنبه ۴ دسامبر، جمعی از سناتورهای آمریکایی طرحی تحت عنوان SAFE CHIPS Act برای ممنوعیت صادرات تراشههای پیشرفته به چین و ایران معرفی کردند. این طرح وزارت بازرگانی ایالات متحده را موظف میکند تا به مدت ۳۰ ماه هیچ مجوزی برای فروش تراشههای پیشرفته به کشورهایی چون چین، روسیه، ایران و کره شمالی صادر نکند. براساس دادههای منتشرشده توسط تحریریه هوشنیوز، پس از پایان این دوره، هرگونه تغییر در قوانین باید حداقل یک ماه پیش از اجرا به اطلاع کنگره برسد.
محدودیت در صادرات تراشههای پیشرفته
خبرنگار هوشنیوز گزارش میدهد که این اقدام در واکنش به سیاستهای اخیر دولت ترامپ مطرح شده است. دولت در حال بررسی صدور مجوز فروش تراشههای جدید شرکت «انویدیا» با نام H200 به چین بود؛ تراشههایی که توان پردازشی بسیار بالایی دارند و میتوانند در حوزههای نظامی، نظارتی و حتی توسعه فناوریهای پیشرفته مورد استفاده قرار گیرند. منتقدان هشدار دادهاند که چنین صادراتی میتواند به افزایش قدرت پکن در رقابتهای ژئوپلیتیک منجر شود.
سناتور «پیت ریکتز» در بیانیهای تأکید کرده است: «محروم کردن چین از دسترسی به بهترین تراشههای آمریکایی برای امنیت ملی حیاتی است.» براساس دادههای سایت خبری هوش مصنوعی، طرح ممنوعیت صادرات تراشههای پیشرفته به چین و ایران علاوه بر ریکتز، با حمایت سناتورهای دیگری از هر دو حزب همراه شده است؛ از جمله «کریس کونز» دموکرات و «تام کاتن» جمهوریخواه. این اتحاد دوحزبی نشاندهنده حساسیت موضوع در سطح ملی و نگرانی مشترک سیاستمداران آمریکایی نسبت به آینده رقابت فناوری با چین است.

دخالت چین در صدور طرح ممنوعیت
طرح ممنوعیت صادرات تراشههای پیشرفته، همچنین در واکنش به اقدامات اخیر چین در زمینه محدودیت صادرات فلزات نادر مطرح شده است؛ موادی که برای تولید تراشهها و فناوریهای پیشرفته حیاتی هستند. چین در ماههای گذشته صادرات برخی مواد معدنی کلیدی را محدود کرده و این موضوع نگرانیهای جدی در واشنگتن ایجاد کرده است. در چنین شرایطی، طرح «SAFE CHIPS» تلاشی است برای تثبیت سیاست سختگیرانه آمریکا و جلوگیری از وابستگی بیش از حد به تصمیمات پکن.
پیامدهای این طرح
خبرنگار reuters گزارش میدهد که طرح ممنوعیت صادرات تراشههای پیشرفته میتواند پیامدهای اقتصادی قابل توجهی نیز داشته باشد. شرکتهای بزرگ فناوری مانند انویدیا و دیگر تولیدکنندگان تراشه، بخش مهمی از بازار خود را در چین میبینند. محدودیتهای جدید ممکن است درآمد این شرکتها را کاهش دهد، اما حامیان طرح معتقدند که امنیت ملی باید بر منافع اقتصادی کوتاهمدت اولویت داشته باشد.
طرح ممنوعیت صادرات تراشههای پیشرفته به چین و ایران، در صورت تصویب میتواند به یکی از مهمترین ابزارهای کنگره برای کنترل صادرات فناوریهای حساس تبدیل شود. همچنین، این اقدام نشانهای از افزایش نقش قانونگذاران در تعیین سیاستهای فناوری و امنیتی ایالات متحده است؛ نقشی که پیشتر بیشتر در اختیار دولت بود.
جمعبندی کوتاه هوشنیوز:
طرح «SAFE CHIPS Act» بازتابی از نگرانی عمیق واشنگتن نسبت به رقابت فناوری با چین است. این اقدام دوحزبی نشان میدهد که موضوع تراشههای پیشرفته فراتر از اختلافات حزبی بوده و بهعنوان یک مسئله ملی تلقی میشود. اگرچه پیامدهای اقتصادی آن برای شرکتهای آمریکایی قابل توجه خواهد بود، اما کنگره ایالات متحده بر این باور است که حفظ امنیت ملی و جلوگیری از دسترسی رقبای ژئوپلیتیک به فناوریهای حساس، اولویت اصلی است.

